Gedrag

Vrouwtjes verschillen niet alleen in gewicht van mannetjes, maar ook in gedrag. Mannetjes zijn vaak rustiger en ruiken meestal iets sterker, maar veel mensen zijn hier niet gevoelig voor. Vrouwtjes zijn over het algemeen sneller en beweeglijker.
Tamme ratten zijn erg nieuwsgierige dieren en kunnen hun voorzichtigheid soms laten varen als hun interesse gewekt is. Ze zijn erg intelligent en kunnen veel leren als er voldoende tijd aan ze wordt besteed.
's Middags slapen ratten meestal. Verder passen ze vaak hun activiteiten aan aan de omstandigheden en het leefritme van de persoon of personen in hun omgeving.
Zicht is niet de sterkste kant van ratten. De reuk en het gehoor zijn veel beter. Met name albino's kunnen niet erg goed zien. Ook kunnen ratten met rode ogen (albino's, gele ratten en Siamezen) nogal eens zwaaien met hun kop vanwege hun slechte zicht, ze wiegen heen en weer. Dit doen ze om hun omgeving goed in te kunnen schatten.
Ratten kunnen soms sporen trekken door kleine druppeltjes urine achter te laten. Dit doen ze om hun territorium af te bakenen.
Tamme ratten staan bekend om hun aanhankelijkheid en hun trouw. Als een tamme rat goed tam is zit deze graag op de schouder of ligt te slapen in de mouw van een trui.

Ratten zijn groepsdieren en hebben een ingewikkeld communicatiesysteem ontwikkeld om elkaar te kunnen begrijpen. Hun taal bestaat uit houding, geur en geluid. De houdingen zijn soms subtiel maar voor mensen wel te herkennen. Veel geuren (o.a. feromonen) en geluiden (hoogfrequent) zijn niet waarneembaar door onze menselijke zintuigen. Om ze beter te leren begrijpen volgen hieronder een aantal wel waarneembare zaken.

  • Bolzitten:
    • Veel knaagdieren kennen deze houding. Het is een overspronggedraging, ze weten zich even geen houding te geven. Vaak gaat deze houding over in het driftig poetsen van de vacht.
      Bolzitten

  • Languit liggen:
    • Plat op de buik met de kop naar voren op een lekker plekje. Een ontspannen rat op zijn gemak.

  • Oogploppen:
    • De rat maakt vreemde snelle oogbewegingen door de ogen snel in en uit zijn oogkassen te trekken. Meestal gaat dit gepaard met knarsetanden. Deze rat zit enorm te genieten (van een lekkernij of een kroel).

  • Zekeren:
    • De rat maakt langzaam zwaaiende bewegingen met zijn kop. Dit komt veel voor bij ratten met rode ogen of ratten die slecht zien door gevolg van ziekte. Ze proberen hun omgeving goed in te schatten. Heeft de rat dit nog nooit gedaan, dan kan het zijn dat er een of andere (oog)ziekte in het spel is.

  • Bedelen:
    • Vaak hangt de rat in de tralies of staat tegen de kooi op. Het is duidelijk, hij wil iets van je… een kroel of iets lekkers?

      Egelen
  • Egelen:
    • De rat zet zijn vacht alle kanten op en wil duidelijk geen toenadering. Wanneer deze waarschuwing genegeerd wordt kan hij aanvallen en bijten. Een reden voor deze houding is vaak onzekerheid (bijvoorbeeld een nieuwe omgeving of een vreemde soortgenoot) maar ook een rat die ziek is of zich niet lekker voelt kan gaan “egelen”. In dat geval zijn meestal ook de ogen gesloten.

  • Onderkruipen:
    • De rat kruipt onder de buik van een soortgenoot door. Dit is een typisch dominant gedrag ook al lijkt het onderdanig. Als je bedenkt dat de buik de meest kwetsbare plek is van een rat, is het niet zo vreemd dat alleen dominante ratten onder de buik van een andere rat mogen doorkruipen. Onderdanige ratten laten dit toe en blijven vaak nog even zitten als de dominante rat al is verdwenen.
      Onderkruipen

  • Hoog op de poten lopen:
    • De rat maakt zich groter door met een bolle rug op de tenen te gaan lopen. De rat wil indruk maken of een soortgenoot uitdagen tot een stoeipartij.

      Hoop op potenHoop op poten

  • Staartslingeren:
    • De rat gebruikt zijn staart meestal als evenwichtsorgaan maar kan er ook een aantal stemmingen mee aangeven. Vaak kronkelen ratten met hun staart als uiting van genot als ze gekroeld worden. Wanneer ratten met elkaar spelen of aan het vechten zijn slingeren ze soms van opwinding met hun staart.

  • Opgetilde voorpoot:
    • Het lijkt of de rat een poot wil geven… Niets is minder waar. De rat weet eigenlijk niet goed wat er gaat gebeuren (wil mijn baasje met me knuffelen, krijg ik die vieze medicijnen, gaat mijn kooigenootje lekker met me stoeien of wil hij vechten?). De rat is erg op zijn hoede. Vaak zal de rat zijn poot gebruiken om de ander af te weren.

  • Knarsetanden:
    • Vaak wordt dit gecombineerd met oogploppen of het poetsen van de vacht. De rat voelt zich uitstekend op zijn gemak.
      Knarsetanden kan ook een uiting van pijn zijn. De rat is dan vaak rustiger dan normaal

  • Hard piepen:
    • Een geluid van grote opwinding, bijvoorbeeld schrik of pijn maar ook tijdens het spelen met elkaar kan er hard gepiept worden.

  • Zacht piepen:
    • Een onderdanig geluid tijdens een spel. Of het is te benauwd daar helemaal onderin de hangmat en wil de rat er graag bovenop liggen?

  • Likken:
    • Een uiting van liefkozing of onderdanigheid. Wanneer een rat je likt hoor je er helemaal bij.

  • Tanden wetten of klappertanden:
    • De rat slijpt zijn tanden en vaak is er een sissend geluid te horen. Als hij benaderd wordt gaat hij rechtop staan, klaar om een gevecht aan te gaan!
      Klappertanden

  • Knagen:
    • Ratten knagen aan alles. Dat doen ze om hun tanden, die hun hele leven blijven doorgroeien, tot op de juiste lengte af te slijten. Voor hen is dat van levensbelang. Wilgentakken en hazelnoten met schil zijn geliefde knaagobjecten. Ratten hangend aan en knagend op de tralies, willen maar één ding: ERUIT!!!!