Gezondheid

De volgende stukjes zijn puur informatief bedoeld. Het biedt een handreiking om kwalen te herkennen.

Ga vooral niet zelf dokteren!

De kans bestaat dat de kwaal verergert. Raadpleeg bij twijfel altijd een dierenarts.

  • Abcessen:Abces
    • Abcessen zijn ingekapselde onstekingen. Deze kunnen onstaan door bijv. oude bijtwonden, ingegroeide haren, splinters of andere scherpe voorwerpen. Meestal zullen abcessen voelbaar zijn als kleine loszittende onderhuidse bulten. De dierenarts kan een abces doorprikken en de pus verwijderen, soms is ook een antibioticum nodig voor het herstel van het dier.

  • Barberen:
    • Barberen is een psychische aandoening, vergelijkbaar met smetvrees bij mensen. Het dier blijft zich tot in het extreme wassen, waardoor er kale en soms zelfs bloederige plekken ontstaan. Eenzaamheid en verveling zijn de voornaamste oorzaken van dit abnormale gedrag en is vaak niet terug te draaien. Ratten die barberen moeten voldoende afleiding krijgen en een kooigenootje.

  • Staartbreuk
  • Bijtwonden:
    • Bijtwonden ontstaan meestal door gevechten of uit de hand gelopen stoeipartijtjes. Kleine bijtwondjes genezen vaak vanzelf, maar als de wond te groot is dan kan een hechting soms noodzakelijk zijn. Bijtwonden kunnen ook ontstaan doordat een dier erge jeuk heeft (schimmel, vlooien, luizen en mijten) of een psychische afwijking (barbeergedrag en automutilatie).

  • Botbreuken:
    • Botbreuken aan de poten en staarten zijn over het algemeen niet moeilijk te ontdekken. Vaak is er sprake van een rare stand, en soms kan zelfs het afgebroken bot zichtbaar door de huid steken. Gebroken ribben of schedelfracturen zijn vaak moeilijker te ontdekken. Botbreuken ontstaan vaak in een onveilige omgeving, meestal is het dier gevallen of klem geraakt tussen tralies van de kooi of een onveilig loopmolentje. Raadpleeg bij botbreuken altijd een dierenarts.

  • Brandwonden:
    • Brandwond Brandwonden kunnen worden onderverdeeld in drie gradaties;
      Een eerstegraads brandwond is een brandwond waarbij alleen de opperhuid beschadigd is.
      De huid is rood, droog, soms lichtgezwollen. Meestal doen eerstegraads brandwonden pijn door prikkeling van de zenuwuiteinden. Eerstegraads brandwonden genezen vanzelf binnen enkele dagen en laten geen littekens achter.

      Een tweedegraads brandwond is een brandwond waarbij blaarvorming optreedt.

      Een derdegraads brandwond is een brandwond waarbij de totale huid is verbrand. Doordat de zenuwuiteinden vernietigd zijn doen deze wonden geen pijn. De huid is wit of zwart en voelt droog en leerachtig aan. Een derdegraadsverbranding komt nooit alleen voor. Aan de rand zijn er meestal eerste- en tweedegraadsverbrandingen. Deze brandwonden kunnen niet uit zichzelf genezen en zijn dus zeer ernstig.
      Als de ratten loslopen kijk dan uit met kaarsen, gashaarden en radiatoren.


  • Bumblefoot Syndrome:
    • Bumblefoot SyndromeBumblefoot Syndrome (BFS of pododermatitis) zijn pijnlijke bacterieële ontstekingen aan de voetzolen door een combinatie van factoren.
      Deze aandoening komt veel voor bij ratten. Meestal is er sprake van een dier met overgewicht en verkeerde of natte bodembedekking. Erfelijke overgevoeligheid voor BFS bestaat. Ook traliebodems en rekjes/etages dragen bij aan deze pijnlijke aandoening. Voorkomen is beter dan genezen... zorg dat de dieren niet te dik worden, gebruik geen kooien met traliebodems of tralie-etages en let erop dat de bodembedekking zacht en goed droog is. Ratten met BFS moeten worden behandeld door een dierenarts.


  • Diarree:
    • Diarree wordt meestal veroorzaakt door verkeerde voeding, plotselinge verandering van omgevingstemperatuur of een bacteriële - of virusinfectie. Raadpleeg indien de diarree langer dan twee dagen aanhoudt een dierenarts. Zorg voor voldoende vers drinkwater, een dier dat aan diarree lijdt droogt erg snel uit.

  • Doorgroeiende tanden:
    • Doorgroeiende tandenDoorgroeiende tanden en kiezen zijn een van de eigenschappen van een knaagdier. Wanneer deze niet kunnen afslijten zullen deze gaan vergroeien waardoor het dier niet meer kan eten. Als daar niets aan gedaan wordt zal het dier sterven. Een dierenarts kan de tanden en kiezen bijknippen. Een paar flinke wilgen - of fruitboomtakken verschaffen meestal wel voldoende knaagmogelijkheden. Knaagstenen bevatten vaak te veel zouten en mineralen die blaas-, nier -, maag - en darmproblemen kunnen geven. Soms is er sprake van erfelijke factoren en is het niet te voorkomen dat een dier gebitsproblemen krijgt. Regelmatig de kiezen en tanden na laten kijken is dan de enige oplossing.

  • Haaruitval:
    • Haaruitval is normaal, vooral bij overgang van voorjaar naar najaar en van najaar naar voorjaar, de zogenaamde ruiperiodes. Buiten deze periodes is het haarverlies minimaal. Indien er kale plekken ontstaan is er iets meer aan de hand. Er kan sprake zijn van gebrekkige voeding waardoor ze op de lange termijn vitamines of mineralen te kort komen. Ook kan kaalheid veroorzaakt worden door stress en/of huid - en vachtparasieten.

  • Ingegroeide haren:
    • Ingegroeide haren willen nogal eens voorkomen bij variëteiten met een krul of rex beharing, de wimpers, oog - en snorharen krullen sterk terug en veroorzaken irritaties. Dit kan leiden tot ernstige oogontstekingen en in sommige gevallen blindheid. Houdt lastige haren in de gaten en knip deze zo nodig kort af.

  • Jeuk:
    • Jeuk kan verschillende oorzaken hebben. Ratten met jeuk zullen zich veelvuldig krabben en wassen. Parasieten zoals vlooien en luizen zijn met het blote oog zichtbaar en zijn eenvoudig met een middel uit de dierenwinkel te bestrijden. Voor schimmels en mijten zal een dierenarts geraadpleegd moeten worden. Jeuk kan ook worden veroorzaakt worden door een allergie, meestal gaat dat gepaard met niezen. Ook dan is advies van een dierenarts handig.

  • Luchtwegaandoeningen:
    • Luchtwegaandoeningen kunnen vele oorzaken hebben. Een longbeschading, bacteriële of virale infectie. De meeste gevallen van longontsteking worden veroorzaakt door tocht in combinatie met een ziekteverwekker.
      Een veel voorkomende infectie is Snot, een ziekte die wordt veroorzaakt door een Pasteurella bacterie. Veel dieren zijn drager van deze bacterie, zonder dat er symptomen optreden. Snot is moeilijk of niet te genezen en krijgt daardoor vaak een chronisch karakter. Reutelende ademhaling, pompende ademhaling, neusvleugels ver open, neusuitvloeiing, vieze voorpootjes en niezen zijn de meest bekende symptomen. Raadpleeg altijd een dierenarts!

  • Luizen:
    • Luizen zijn kleine vacht of huidparasieten die hevige jeuk kunnen veroorzaken. Sommige luizen leven van haren en huidschilfers andere soorten zuigen bloed. Luizen zijn kleine insecten maar nog net met het blote oog te zien. Ze zijn wit tot rood en zwart van kleur. De bestrijding is eenvoudig te doen met een middel van de dierenwinkel of dierenarts.

  • Megacolon:
    • Megacolon is een erfelijke afwijking waarbij de darmen te weinig peristaltiek vertonen en verwijden. Hierdoor krijgen de dieren ernstige darmverstoppingen en blokkades. Dit is een kleurgebonden afwijking. Veel odd-eyed ratten of ratten met een bles of homozygoot witte vacht lopen risico. Megacolon openbaart zich vaak al op zeer jonge leeftijd (niet kunnen poepen, dikke buik) en is niet te genezen.

  • Mijten:
    • MijtenMijten (oormijt, vachtmijt en schurft) zijn kleine spinachtige diertjes die in de huid boren en zich voeden met bloed of huidcellen. Hun ontlasting veroorzaakt hevige jeuk en schilfervorming op de huid. Met het blote oog zijn deze diertjes nauwelijks waarneembaar. Voor bestrijding is een dierenarts aanbevelingswaardig. Symptomen van een mijtenbesmetting zijn jeuk, schilfering van de huid en kale plekken. Vooral oormijt is een bekend verschijnsel. Indien mijten niet bestreden worden kunnen er allerlei misvormingen van het lichaam ontstaan, soms met de dood tot gevolg.

  • Onderkoeling:
    • Onderkoeling komt niet vaak voor bij ratten. Ratten kunnen beter tegen koude dan tegen warmte. Onderkoeling gaat vaak gepaard met uitdroging of shock. Raadpleeg altijd een dierenarts!

  • Oogontstekingen:
    • OogontstekingOogontstekingen kenmerken zich door rooddoorlopen ogen en het dichtplakken van de oogleden, vaak is er sprake van een geelgroene of bloedrode (porfyrine) afscheiding. De dierenarts zal een oogzalf voorschrijven. Oogontstekingen kunnen onstaan door een oogbeschadiging of door virussen en bacterieën.

  • Oorontstekingen:
    • Oorontstekingen zijn in twee types te verdelen:
      Onsteking van de uitwendige gehoorgang (otitis externa) en middenooronsteking (otitis media). De onstekingen zijn van bacterieële aard.
      Dieren met een oorontsteking zullen veel aan hun oor krabben en met hun kop schudden. Vaak is er een vieze geur bij het oor te ruiken. In een verder gevorderd stadium van middenoorontsteking kan de kop scheef gaan staan, de ogen uitpuilen, worden de dieren lusteloos, hebben koorts en eten ze slecht.
      Behandeling van een dierenarts is noodzakelijk.

  • Overgewicht:
    • Overgewicht is meestal de schuld van de eigenaar.
      In Nederland zien dierenartsen een extreme toename van huisdieren met overgewicht. Ruim 50% van de huisdieren is te zwaar. Dikke dieren lopen meer kans op diabetes, slijtage van het kraakbeen, hartkwalen, nier- en leverproblemen.
      Het is natuurlijk ook erg verleidelijk om een dier eens lekker te verwennen, we willen dat dat ze niets te kort komen. Fabrikanten van diervoeders springen daar dan ook op in en er zijn bijzonder veel soorten snoepgoed en traktaties te koop. De maagjes van ratten zijn echter maar heel erg klein, een yoghurtdropje (bijzonder calorierijk) voor een rat staat in dezelfde verhouding als een halve taart voor een mens... Kortom; één a twee keer per week een snoepje is meer dan genoeg.

  • Oververhitting:
    • Oververhitting komt regelmatig voor bij ratten tijdens warme zomers. De dieren liggen dan lusteloos in hun verblijf en kunnen zelfs sterven als er geen actie ondernomen wordt. Op warme dagen is het raadzaam om enkele koelelementen of diepgevroren met water gevulde petflessen in het verblijf te leggen. Wikkel er wel een handdoek omheen want de dieren kruipen ertegen aan en kunnen er aan vast vriezen. Ook kan een plat stuk graniet of natuursteen als koelelement in het verblijf worden geplaatst. Dierenverblijven mogen nooit de hele dag in de zon staan! Met name in glazen bakken en kapkooien (plastic bak met een tralie-rooster bovenin, zogenaamde Duna-bak) kunnen de temperaturen behoorlijk snel oplopen.

  • Shock:
    • Shock kenmerkt zich door een nauwelijks meetbare hartslag en volledige apathie.Een dier kan in shock geraken door plotselinge veranderingen (temperatuur, verstoring/schrik, allergie en trauma). Hulp van een dierenarts is noodzakelijk. Zonder behandeling is een shock dodelijk.

  • Schimmel:
    • Schimmel is een zich door de lucht verspreidende parasiet. De ideale omstandigheden zijn warmte en vocht. Schimmel openbaart zich dan ook op de meest warme en vochtige plekjes bij ratten, achter de oren en in de liezen. Dit gaat gepaard met schilfers en jeuk. In vergevorderde stadia ontstaan cirkelvormige patronen in de vacht (ringworm). Schimmel is zeer besmettelijk en alle dieren in huis dienen in geval van een besmetting behandeld te worden. Raadpleeg hiervoor een dierenarts.

  • Staar:
    • Staar is een melkachtige vertroebeling in het oog. Vooral oude ratten zijn hier gevoelig voor. Helaas is hier niets tegen te doen, maar de dieren hebben er over het algemeen weinig last van. Soms reageren geschrokken wanneer ze hun kooigenoot of verzorger niet hebben horen aankomen, een beet kan daaruit voortvloeien.

  • Staartloze ratten:
    • Staartloze ratten; door een rattenstaart lopen grote aders die een belangrijke rol spelen om overtollige lichaamswarmte af te staan. Ratten zonder staart lopen een groter risico om oververhit te raken. Bij de (genetische) staartloze variëteit van de rat treden bovendien vaak vervormingen van het bekken op. Hierdoor kan het meerendeel van staartloze rattenvrouwtjes niet op de natuurlijke manier bevallen en zal een keizersnede toegepast moeten worden.

  • Teken:Teek
    • Teken zijn van bloed levende spinachtige diertjes. In de regel komen ze alleen voor bij dieren die buiten komen. Soms kan er een teek meeliften op mensen, honden en katten en een dier binnenshuis besmetten. Als teken in grote getalen op een klein dier zitten kunnen ze echter behoorlijke bloedarmoede veroorzaken. Dat kan dan weer tot allerlei kwalen leiden.
      Steeds vaker wordt in Nederland ook een teek gesignaleerd die de ziekte van Lyme verspreidt. Als deze ziekte niet wordt behandeld kan dat de dood betekenen. Teken kunnen gemakkelijk worden verwijderd met een speciale tekentang, deze is bij de meeste apotheken en dierenartsen verkrijgbaar.

  • Tumoren:
    • Tumoren zijn celwoekeringen, de kwaadaardige staan meestal bekend als kankergezwel. Echter niet alle tumoren zijn kwaadaardig. TumorEen tumor kost een dier erg veel energie, alles gaat in de groei van het gezwel zitten. Wacht niet te lang met het naar de dierenarts gaan, over het algemeen kunnen tumoren goed verwijderd worden, zodat erger kan worden voorkomen. Vooral vrouwtjesratten zijn gevoelig voor allerlei celwoekeringen.

  • Vlooien:
    • Vlooien zijn goed met het blote oog te zien als glanzende bruine of zwarte springende insectjes. Ze veroorzaken hevige jeuk en kunnen besmettelijke ziektes overbrengen, in de middeleeuwen kreeg de rat de schuld van het verspreiden van de pest, maar uiteindelijk waren het de vlooien op de ratten en huisdieren die de mensen er mee besmetten. Vlooien zijn goed te bestrijden d.m.v. vlooienpoeders en/of - druppels.

  • Worminfecties en andere darmparasieten:
    • Worminfecties en andere darmparasieten komen niet veel voor bij ratten. De dieren eten goed maar vallen toch zienderogen af. Een dierenarts kan een mestonderzoek doen om te bepalen welke behandelmethode nodig is. Indien het niet wordt behandeld kan er bij worminfecties een darmblokkade ontstaan waardoor het dier geen ontlasting meer kwijt kan, een pijnlijke dood volgt. Bij bijvoorbeeld een coccidiosebesmetting wordt de darmwand aangetast, waardoor er bepaalde voedingsstoffen niet meer kunnen worden opgenomen. knaagdieren met een coccidiosebesmetting gaan uiteindelijk aan ondervoeding ten onder, tenzij het dier tijdig van de dierenarts een kuur tegen coccidiose krijgt.

  • Zekeren:
    • Zekeren is geen aandoening maar het langzaam wiegen van de kop in een zijwaardse beweging. Veel dieren met rode ogen en staar vertonen dit gedrag. Dat komt doordat het pigment in de ogen ontbreekt en daardoor valt er veel meer licht het oog binnen. Zij zien hun omgeving alsof de film overbelicht is waardoor ze minder goed contrasten zien en dus ook heel slecht diepte.Op deze manier proberen ratten hun omgeving beter in te schatten.