Huisvesting

Een rattenverblijf moet goed ventileren ivm de gevoelige luchtwegen van de ratten. Terraria en aquaria zijn eigenlijk niet geschikt. De temperatuur loopt hierin hoog op en schadelijke, vluchtige stoffen uit ontlasting en urine kunnen slecht afgevoerd worden en stapelen op tot schadelijke waardes. Bovendien kunnen bacteriën zich explosief vermeerderen door de hoge luchtvochtigheid en temperatuur. Verblijven van gaas en traliewerk zijn verreweg het beste geschikt.

Houtwerk moet worden afgelakt tegen het intrekken van urine en bacteriën en eventueel beschermd worden met metalen strips tegen knagen of regelmatig worden vervangen. Zorg dat de onderrand niet te laag is want anders gooien de ratten steeds de bodembedekking uit het verblijf. Houd rekening met de gewoonte van ratten om in de hoek van de kooi te plassen. Hier kan een toiletbakje worden geplaatst zodat het verschonen makkelijker wordt.

  • De bodembedekking die gebruikt gaat worden moet stofarm zijn en goed absorberen. Gebruik nooit hooi of stro dit is erg erg stoffig en bovendien kunnen hooi en stro mijten bevatten.
  • Klim- en knaagmogelijkheden (bijvoorbeeld takken van fruitbomen of wilgen) dienen aanwezig te zijn.
  • Ratten moeten onder en boven etages en hangmatten rechtop kunnen staan, dit houdt in dat er dus minimaal 30 cm vrije ruimte onder en boven moet zitten.
  • Per twee tot vier ratten moet minstens een hangmat beschikbaar zijn.
  • De maximale maaswijdte is 2 cm. Door ruimere tralies kunnen ratten zich naar buiten wurmen. Voor hele kleine ratten en rittens is een maximale afstand van 1 cm vereist.

Als basisafmeting moet de kooi 0,30 m3 volume/inhoud hebben. Dit is geschikt voor 2 tot 4 a 5 ratten. Voor elke extra bijkomende rat dient een extra volume/inhoud van 0,10 m3 berekend te worden.

Voorbeeld

De Ferplast Jenny meet 0,80 x 0,50 x 0,80 m. Deze heeft een volume/inhoud van 0,32 m3 en is dus geschikt vanaf 2 tot 4 a 5 ratten.
De Ferplast Furet XL meet 0,80 x 0,75 x 0,87 m en heeft een volume/inhoud van 0,52 m3. Trek daar de basisafmeting af van 0,30 m3 dan hou je 0,22 m3 over. Als dit gedeelt wordt door 0,10 m3 dan is er dus nog plaats voor 2,2 ratten. Twee extra ratten dus. De Furet XL biedt dus genoeg ruimte voor maximaal 7 ratten.

Er moet natuurlijk wel rekening gehouden worden met de aard van het individuele ratje. Een rat met achterhandsverlamming heeft niets aan de kleine bodemoppervlakte (0,65 x 0,55 m) van een smalle hoge voliere als bijvoorbeeld de Ferplast Aria, hoewel deze qua volume/inhoud ook 7 ratten zou kunnen huisvesten. Deze is beter af in een brede kooi. Klimmen gaat vaak dan niet meer, maar voldoende beweging blijft wel belangrijk om een dier gezond te houden.

Plaats het verblijf nooit op de tocht, dit kan luchtweginfecties (verkoudheid, longontsteking) veroorzaken. Zet de kooi op een niet te warme plaats en nooit in de volle zon! Ratten raken snel bevangen door de hitte met de dood als gevolg.

Huisjes

Er zijn ontzettend veel verschillende soorten en maten knaagdierhuisjes, gemaakt van uiteenlopende materialen.
Waar moet op gelet worden bij de aanschaf van een huisje?

  • Hoe groot moet het huisje zijn?
    • Dieren verliezen veel vocht door verdamping. Doordat het snel vochtig kan worden in kleine ruimtes moet het huisje goed ventileren. Zorg dat minstens de helft van de inhoud van het huisje leeg blijft als alle dieren erin liggen. Als er meerdere dieren gebruik van moeten maken, moeten er ook meerdere in- en uitgangen zijn van het juiste formaat. Ze moeten er zonder veel moeite in en uit kunnen. Als een rat zich door een opening heen moet persen, dan is de ingang eigenlijk te klein.
  • Hoe makkelijk is het huisje te reinigen?
    • Ratten doen soms hun behoefte in hun huisjes. Huisjes van poreuze materialen zoals hout, aardewerk en hooi of stro zijn slecht schoon te maken en kunnen dan beter niet gebruikt worden of ze moeten regelmatig worden vervangen. Dit om broeihaarden van ziektekiemen te voorkomen.
  • Zijn ze knaagbestendig of gemaakt van materialen die onschadelijk zijn bij inname?
    • Sommige ratten zijn echte "slopers" alles wat binnen bereik is van hun tanden zal binnen de kortste tijd stuk geknaagd worden. De kans bestaat dat ze dan deeltjes inslikken. Sommige soorten plastic en verf kunnen verstoppingen en vergiftigingsverschijnselen veroorzaken.

Kooiverrijking

Speelgoed

Kooiverrijking is het voor het dier zo afwisselend en interessant mogelijk maken van het verblijf. Kooiverrijking zorgt voor veel afleiding, het voorkomt probleemgedrag en het houdt een dier alert en gezond. Bovendien is het voor het baasje ook leuker om naar een goed ingerichte kooi met actieve dieren te kijken dan naar een saaie kooi met hierin slechts een bakje voer en water, wat bodembedekking en een dier dat zich in een hoekje zit te vervelen.

Belangrijk is dat de kooi niet volgestouwd wordt met speelmateriaal. Er moet voldoende ruimte overblijven voor het dier om languit te kunnen liggen, rechtop te kunnen staan en een sprintje te kunnen trekken. De gebruikte materialen moeten goed schoongemaakt kunnen worden of worden vervangen en/of ververst.

Kooiverrijking heeft alleen effect, wanneer er regelmatig iets aan de inrichting van de kooi veranderd wordt, het ene speeltje eruit, een nieuw speeltje erin. Kortom, nieuwe uitdagingen. Een "make-over" kan worden gedaan als het verblijf verschoond wordt.

Loopmolens en loopballen

Veilige molen
Veilige molen

Ratten houden tijdens het lopen hun staart recht naar achteren voor het evenwicht. Ze moeten dan in een te kleine molen op een voor hun erg onnatuurlijke houding gaan lopen. Er kunnen op de lange termijn vreemde vergroeiingen ontstaan waardoor de dieren op een schorpioen gaan lijken, zo met hun staart over hun rug gebogen.
Een loopmolentje moet vooral veilig zijn!

Poten en staarten moeten niet klem kunnen raken tussen spijlen en de as. Dichte molens zijn daarom het meest geschikt.
Het molentje moet groot genoeg zijn, een dier moet daar niet met een holle (gebogen) rug in lopen. Dat kan op de lange termijn rugklachten veroorzaken. De ideale diameter is ongeveer 1/3e langer dan de totale lichaamslengte van het dier. Een volwassen rat met een totale lichaamslengte van 23 cm heeft een molentje met een diameter van 30 cm nodig.

Loopballen zijn zeer dieronvriendelijk. Het klinkt ideaal, geen aangeknaagde kabels en meubels, geen vieze vloeren...
Wanneer je het echter vanuit het dier bekijkt dan is zo'n apparaat eigenlijk helemaal niet zo ideaal.

  • Het dier kan er niet uit zichzelf in of uit als die dat zou willen. Bij elke beweging begint het ding te rollen. Het dier kan dan nauwelijks stoppen met lopen.
  • Veel ratten doen hun behoefte tijdens het lopen in de bal en daar blijven ze dan alsmaar doorheen lopen.
  • Verder ventileert zo'n bal erg slecht en belemmerd de rat in het zicht. Hierdoor kunnen dieren minder goed zien en de geuren uit hun omgeving opnemen als ze in zo'n bal zijn opgesloten.
  • Bovendien zijn de ventilatiesleuven erg scherp. Hierin kan een teentje of staart makkelijk worden ontvelt.

Een echte dierenliefhebber gebruikt dan ook geen loopbal.

Schorpioenstaart
Schorpioenstaart